Op weg naar verandering in Oeganda

Een paar maanden nadat ik voor het eerst kennismaakte met het See & Treat team in Oeganda is het zover; de introductietraining kan van start gaan! Samen met Carlien Marree, FCF programma directeur, ben ik voor een week in Kagadi (West-Oeganda) om het team de kneepjes van het vak te leren en samen met hen te bespreken hoe we in dit gebied een See & Treat project kunnen implementeren.  We hadden een klein team verwacht, maar onze verwachtingen werden overtroffen door een enthousiaste groep vrouwen en een paar dappere mannen. Het merendeel van de teamleden kent (verhalen van) vrouwen die getroffen zijn door baarmoederhalskanker. Net als in veel andere lage inkomenslanden is deze kanker de meest voorkomende vorm van kanker onder  vrouwen in Oeganda. Het team is vastberaden hier verandering in te brengen.

Tijdens de introductietraining oefenen de teamleden in het geven van voorlichting en om vrouwen uit te nodigen voor screening. Ook voor ons een nieuwe ervaring omdat de plaatselijke, culturele gebruiken en overtuigingen hierin tot uiting komen; zo wordt er door dit team een trommel van waterflesjes geïmproviseerd om het “dorp” erop te attenderen dat er een voorlichtingsbijeenkomst is. Vervolgens wordt de verpleegkundige enthousiast onderwerpen met vragen als:

“Kan mijn man ook voor screening komen?”
“Kan ik nog wel kinderen krijgen als jullie mijn baarmoeder bevriezen?”

 

De teamleden hebben in groepjes gewerkt aan het formuleren van “the message” aan vrouwen; waarom screening van alle vrouwen belangrijk is. Een van de verpleegkundigen presenteert de boodschap.

Stuk voor stuk belangrijke vragen en van groot belang om hier vooraf over na te denken en kennis te vergaren om dit soort vragen te kunnen beantwoorden. De rollenspellen leveren soms ook grappige versprekingen op, zoals ‘cervix squeezing’ (knijpen van de baarmoederhals) in plaats van ‘cervix screening’ (screenen van de baarmoederhals). Bovendien is de vertaling van Engelse termen naar de lokale taal Runyoro in sommige gevallen best lastig.

Op het moment van schrijven wordt het projectteam samen met de verpleeg- en verloskundigen van de gezondheidscentra in Kagadi district in Kampala getraind in de medische aspecten van de See & Treat methodet. Mooi om te zien hoe nieuwsgierig en gretig iedereen is en ik kijk ernaar uit de eerste screening in Kagadi te ondersteunen!

Marlieke de Fouw
Oktober 2017