Een rondje Save my Mother in Tamale, Ghana

Verslag FCF supervisie arts Margit Vegter:

Mijn verblijf in het SOS Kinderdorp van Tamale in Noord Ghana is mijn eerste ervaring met het Save my Mother project in de praktijk. Dit SmM team is nu ruim drie jaar bezig met het See & Treat programma voor de vrouwen in de drie meest noordelijke regio’s van Ghana, en dat is te zien.

Als ik ’s morgens vroeg het Medical Centre van dit Kinderdorp binnenkom, zitten de eerste vrouwen al klaar. Een van de midwives is druk bezig alle instrumenten klaar te leggen om de eerste vrouwen die voor een behandeling met cryotherapie komen alvast te helpen. In de loop van de ochtend druppelen er nog meer vrouwen binnen en rond een uur of tien is het tijd voor ‘The talk’. Fayza, de midwife die hier het langste werkt, licht de vrouwen voor over de vrouwelijke geslachtsorganen, hygiëne, seksualiteit, baarmoederhalskanker en de See & Treat methode. Ze vertelt erg levendig en geanimeerd over deze onderwerpen, om indruk te maken op de vrouwen en een aantal taboes weg te halen. Er wordt veel gelachen en er worden veel vragen gesteld.

“Can I still become pregnant after screening or treatment?”, vraagt een van de vrouwen. Zeker, zegt Fayza, en ze vertelt over twee vriendinnen die vorig jaar samen voor screening waren gekomen. Beiden waren ze VIA positief. Ze wilden beide zwanger worden en één van de vrouwen durfde hierdoor geen behandeling met cryotherapie te ondergaan. Een aantal maanden later stond deze vrouw weer voor de deur: ze wilde ook de behandeling krijgen. De vriendin met wie ze de vorige keer was gekomen die wel de cryotherapie had gekregen was ondertussen zwanger en zij nog niet, dus zij wilde ook cryotherapie.

Die dag screenen de twee midwives ruim twintig vrouwen. Soms screenen ze tot in de avond door, vertelt Fayza. Door de uitgebreide publiciteit voor het SmM programma (ze komen op de regionale radio, gaan langs de kerken), is er veel aanloop. En af en toe komt er een groep vrouwen, bijvoorbeeld van een bepaalde kerk verder van Tamale afgelegen, tegelijk. Dan regelen ze het vervoer gezamenlijk en staan er bijna honderd vrouwen voor de deur.

Het belangrijkste knelpunt in het programma zat in de defecte cryo apparatuur. Hierdoor hebben ze maanden lang vrouwen die VIA positief waren zonder behandeling naar huis moeten sturen. Ondertussen is er een nieuwe cilinder aanwezig en worden de vrouwen van vorig jaar opgebeld om voor hun behandeling te komen.

In fase II van het programma zal het periodiek onderhouden van het apparatuur een vaste plek krijgen, evenals het uitbreiden van het programma naar de andere Noordelijke regio’s. Tijdens discussiegroepen met vrouwen uit de andere Noordelijke regio’s die naar Tamale zijn gekomen, blijkt dat de behoefte hieraan groot is. Samen met dr. Edward Dassah reis ik af naar Bolgatanga in het Noordoosten van Ghana. Hier worden afspraken gemaakt met twee andere Medical Centers die reeds apparatuur voor de screening en behandeling hebben, om binnenkort met een groepje midwives naar Tamale af te reizen voor een training.